Flora Danica (porcelana)
Wprowadzenie
Flora Danica to nie tylko serwis porcelanowy, ale również wyjątkowy element duńskiego dziedzictwa kulturowego. Stworzony na zlecenie króla Danii Christiana VII, stał się symbolem nie tylko rzemiosła artystycznego, ale również fascynacji botaniką, która panowała w XVIII wieku. W tym artykule przyjrzymy się historii tego niezwykłego serwisu, jego zdobnictwu oraz współczesnym losom, które pokazują, jak tradycja i nowoczesność mogą współistnieć w sztuce użytkowej.
Historia powstania serwisu Flora Danica
Historia serwisu Flora Danica sięga XVIII wieku, kiedy to Europa przeżywała okres oświecenia. W tym czasie nauki przyrodnicze, w tym botanika, zyskiwały na znaczeniu, a porcelana stała się przedmiotem prestiżu w każdym królewskim domu. Król Christian VII, dostrzegając potencjał w produkcji porcelany, postanowił zlecić stworzenie unikalnego serwisu dla carycy Katarzyny Wielkiej. Niestety, Katarzyna zmarła w 1796 roku, zanim dzieło zostało ukończone.
Wykonaniem serwisu zajął się Johann Christoph Bayer, jeden z najznakomitszych malarzy porcelany tamtej epoki. Proces tworzenia serwisu rozpoczął się w 1790 roku i trwał aż 12 lat. Bayer stworzył 1802 różne elementy, które były ręcznie formowane i malowane. Serwis po raz pierwszy zaprezentowano podczas bankietu urodzinowego króla 29 stycznia 1803 roku. Od tamtej pory Flora Danica była używana jedynie podczas oficjalnych uroczystości.
Zdobnictwo i motywy roślinne
Flora Danica jest znana ze swojego unikalnego zdobnictwa. Każdy element serwisu był indywidualnie ozdabiany, co sprawiało, że każdy talerz czy filiżanka miały swój niepowtarzalny charakter. Na naczyniach przedstawiane były przekroje roślin wraz z ich kwiatami, liśćmi, łodygami i owocami. Brzegi naczyń pokryto 24 karatowym złotem, co dodawało im elegancji i prestiżu.
Wybór roślin do zdobień nie był przypadkowy – na życzenie króla wykonano dokładne kopie wizerunków roślin pospolitych z atlasu botanicznego „Flora Danica”, który powstawał w latach 1761-1783. Dzięki temu serwis nie tylko reprezentował sztukę porcelanową, ale także stanowił cenne źródło wiedzy botanicznej tamtych czasów.
Wznowienie produkcji i zmiany w designie
Po długim okresie braku produkcji Flora Danica, nowy serwis powstał w 1863 roku jako prezent ślubny od Duńczyków dla księżniczki Alexandry. Córka Chrystiana IX poślubiła księcia Walii Edwarda VII, a nowa zastawa różniła się od oryginału pod względem wyboru roślin do dekoracji. Zamiast skupiać się na roślinach pospolitych, nowa wersja serwisu zawierała szerszy wachlarz motywów botanicznych.
Obecnie wznowiony serwis jest przechowywany na zamku Windsor jako część kolekcji królowej Elżbiety II. Serwis ten pokazuje ewolucję Flora Danica oraz to, jak tradycja może być interpretowana na nowo przez kolejne pokolenia artystów.
Współczesne losy serwisu Flora Danica
Z oryginalnego serwisu liczącego 1802 sztuki zachowało się około 1530 elementów. Część z nich jest nadal używana podczas uroczystości państwowych w pałacu Christiansborg przez królową Małgorzatę II. Inne elementy są przechowywane w zamku Rosenborg oraz Amalienborg Palace – oficjalnej rezydencji królowej Danii.
Mimo upływu czasu Flora Danica pozostaje symbolem duńskiej kultury i rzemiosła artystycznego. Produkcja serwisu nadal odbywa się zgodnie z tradycją – każda sztuka jest ręcznie formowana i malowana tak jak ponad 200 lat temu. Złożone dekoracje naszkliwne zawierają około 700 przedstawień roślinnych znanych z atlasu botanicznego.
Znaczenie Flora Danica w kontekście kultury duńskiej
Flora Danica nie jest tylko przykładem doskonałego rzemiosła artystycznego; stała się też ważnym elementem kultury duńskiej oraz symbolem narodowym. Wydanie takiego serwisu podkreślało znaczenie nauk przyrodniczych w Danii oraz ekskluzywność produktów krajowych. Współcześnie Flora Danica stanowi inspirację dla wielu artystów i rzemieślników, którzy starają się łączyć tradycyjne techniki z nowoczesnym designem.
Serwis ten ma także znaczenie komercyjne — jego unikalność oraz wysoka jakość przyciągają kolekcjonerów z całego świata. Royal Copenhagen jako producent Flora Danica kontynuuje długą tradycję wysokiej jakości wyrobów porcelanowych i dba o zachowanie dziedzictwa kulturowego Danii.
Zakończenie
Flora Danica to więcej niż tylko elegancki serwis obiadowy; to prawdziwe dzieło sztuki, które przetrwało próbę czasu i nadal zachwyca swoją urodą oraz precyzją wykonania. Jego historia odzwierciedla nie tylko rozwój duńskiego rzemiosła artystycznego, ale także zmiany społeczne i kulturowe zachodzące w Europie XVIII wieku. Dziś Flora Danica pozostaje symbolem duńskiej dumy narodowej i kontynuuje swoją misję jako wyjątkowy produkt królewskiej fabryki porcelany Royal Copenhagen.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).